بسمه تعالی

نمونه‌ی سؤالات درس دهم منطق « اقسان تعریف » صص 73 64

س 1 : نوع قیاس زیر را تعیین کنید ( اقترانی ـ استثنایی ) : هر شیعه مسلمان است . هر مسلمان موحد است . پس هر شیعه موحد است .

س 2 : ابتدا عکس قیاس های زیر را تعیین کنید و سپس نتیجه آنها را بنویسید .

الف ) هر آهویی دونده است . هر آهویی علف خوار است .

ب ) هر الف ب است . هیچ ج ب نیست . پس . . .

ج ) هر انسانی حیوان است . هر کالبدی انسان است . پس . . .

س 3 : هر یک از قیاس های زیر چه شکلی از اشکال چهارگانه است . اگر منتج است ، علت انتاج آن را ذکر کنید .

الف ) جیوه فلز است . هر فلز هادی الکتریسیته است .

ب ) هر مسی فلز است . هیچ عایقی فلز نیست .

س 4 : نتیجه‌ی قیاس های زیر را بنویسید .

الف ) هر مثلث متساوی الاضلاعی ، متساوی الزوایا است . هیچ مثلث قائم الزاویه ای متساوی الزوایا نیست .

ب ) هر نشخوار کننده ای مهره دار است ، هر نشخوار کننده ای علفخوار است .

ج ) هر الف ب است . هر ب ج است .

س 5 : شرایط انتاج شکل دوم را بنویسید . چند ضرب از این شکل منتج است .

س 6 : در مثال زیر شکل قیاس را بیابید و علت آن را بنویسید . هوا جسم است . هر جسمی دارای وزن است . هوا دارای وزن است .

س 7 : منظور از حد وسط چیست . با ذکر مثال آن را نشان دهید .

س 8 : با توجه به قیاس هر مسلمانی معتقد به قرآن است . هر مسلمانی یگانه پرست است به سؤالات زیر جواب دهید .

الف ) شکل چندم قیاس است .                        ب ) شرایط انتاج آن چیست .       

ج ) منتج است یا عقیم                                  د ) در صورت منتج بودن نتیجه آن چیست .

س 9 : شکل ، نتیجه ، یا دلیل عقیم بودن قیاس های زیر را بنویسید .

الف ) هر قیاسی ، حجت است ـ هیچ قیاسی تمثیل نیست .

ب ) برخی مردم متکبر نیستند ـ هر متکبری نادان است .

ج ) بعضی الف ب است ـ بعضی ب ج است .

س 10 : دلیل عقیم بودن هر یک از قیاسهای اقترانی ذیل را بنویسید .

الف ) ماست از شیر است ـ شیر در جنگل است .

 ب ) بعضی فلزات جیوه نیستند ـ بعضی عایق ها جیوه نیستند .

س 11 : جای خالی را پر کنید .

در قیاس اقترانی حدی را که در هر دو مقدمه تکرار می شود . . . . . . . . . . می نامند .

س 12 :‌قیاس ذیل کدام یک از شرایط حد وسط را ندارد . نمک از کلر و سدیم است . کلر و سدیم سمی است . پس نمک سمی است .

س 13 : قیاس ذیل : هر قاضی حقوق دان است . هر قاضی دارای منزلت اجتماعی است .

الف ) شکل چندم است .                                     ب ) منتج است یا عقیم           

ج ) در صورت منتج بودن نتیجه و در صورت عقیم بودن علت آن را بنویسید .

س 14 : اولاً : هر یک از قیاسهای زیر چه شکلی است . ثانیاً : آیا می توان از آن نتیجه معتبری به دست آورد . اگر نه چرا . و اگر آری نتیجه درست را ذکر کنید .

1 ـ بعضی گدایان ثروتمند هستند . هیچ ثروتمندی مستحق صدقه نیست .

2 ـ بعضی کودکان باهوش نیستند . هیچ کودکی باتجربه نیست .

3 ـ بعضی سنگها سبزند . بعضی سبزها جامد نیستند .

4 ـ هر قیاسی حجت است . هیچ قیاسی تمثیل نیست .

5 ـ هر مسلمانی موحد است . بعضی موحدها اروپایی نیستند .

6 ـ هر سنگی جسم است . بعضی سنگها قیمتی هستند .

7 ـ برخی کتابها مقدس هستند . همه‌ی امامزاده ها مقدس هستند .

8 ـ برخی مردم متکبر نیستند . هر متکبری انسان است .

9 ـ هر شیعی مسلمان است . هر مسلمانی انسان است .

10 ـ هر جسمی جوهر است . هر حیوانی جوهر است .

11 ـ برخی مردم مودب نیستند . هر مودبی دانا است .

12 ـ هر الف ب است . بعضی الف ج نیست .

13 ـ برخی مردم شناگر نیستند . هر شناگری ورزشکار است .

14 ـ بعضی فلزات جیوه هستند . هیچ عایقی جیوه نیست .

15 ـ هر اسبی حیوان است . بعضی از اسبها سفیدند .

16 ـ هر جیوه فلز است . هر جیوه رسانا است .

17 ـ بعضی انسانها خداجو هستند . هر خداجویی سعادتمند است .

18 ـ همه‌ی امیدواران خوشبختند . همه‌ی عاشقان خوشبختند .

19 ـ هر جوینده ای یابنده است . هر جوینده ای شکیبا است .

س 15 : جای خالی را پر کنید . الف ) نتیجه از حیث کمّ و کیف تابع . . . . . . . است .

ب ) در بین اشکال چهارگانه‌ی قیاس اقترانی ، تنها شکل . . . . . . . . . بدیهی الانتاج می باشد .

س 16 : صحیح است یا غلط : الف ) اختلاف دو مقدمه در کیف ، یکی از شرایط انتاج شکل سوم قیاس اقترانی می باشد .

ب )‌در قیاس اقترانی در صورتیکه هر دو مقدمه سالبه باشند ، قیاس حتماً عقیم خواهد بود .

س 17 : قیاس اقترانی را تعریف کنید و در یک مثال ، اجزای آن را مشخص کنید .

س 18 : شرایط حد وسط در قیاس اقترانی چیست .

س 19 : آیا ممکن است هر دو مقدمه در یک قیاس منتج ، سالبه یا جزئیه باشد . چرا .

س 20 : جای خالی را پر کنید .

الف ) محور و مدار قیاس . . . . . . . . است .

ب ) نتیجه از حیث کم و کیف تابع . . . . . . . است .

ج ) مقدمه ای که . . . . . . . در آن بکار رفته ضغرا نامیده می شود .

د ) مقدمه ای که . . . . . . . در آن بکار رفته کبرا نامیده می شود .