هو العلیم

روش تدریس منطق درس اول ( انسان و تفکر ) صص 4 1

س 1 : ملاک برتری انسان به سایر موجودات چیست ؟

ج 1 : برخی عمل و رفتار را ملاک برتری انسان می دانند و گروهی دیگر تفکر و اندیشه بشری را . که در کتب فلسفی و منطقی به آن « نطق » می گویند .

س 2 : مقصود از نطق در کتب منطقی چیست ؟

ج 2 : مقصود از نطق و معادل یونانی آن لوگوس ، در اینجا سخن گفتن نیست بلکه مقصود تفکر و تعقل است که در سخن گفتن تجلی می کند و خود را نشان می دهد . پس نطق به معنی گفتار و اندیشه هر دو است .

س 3 : چرا ارسطوئیان انسان را حیوان ناطق خوانده اند ؟

ج 3 : حیوان از حَیَوان گرفته شده است و به معنی حیّ و زنده است و هر موجودی که حواس داشته باشد حیوان گویند . پس اگر ارسطوئیان گفته اند که انسان « حیوان ناطق است » خواسته اند جایگاه رفیع اندیشه و تفکر را در ساختار وجودی انسان نشان دهند .

س 4 : معلم اول کیست و به چه کسانی ارسطوئیان گویند ؟

ج 4 : معلم اول لقب ارسطو است که یک فیلسوف بزرگ در سده‌ی چهارم قبل از میلاد در یونان است .

در تاریخ فلسفه به کسانی که مبانی اصلی فلسفه‌ی ارسطو ( روش عقلی ) را پذیرفته اند ، ارسطوئیان می گویند .

س 5 : آیا حیوانات دیگر نیز قدرت اندیشه و آگاهی دارند توضیح دهید ؟

ج 5 : بلی آنان نیز درک می کنند و به موضوعاتی آگاه می شوند ولی میزان آگاهی های حیوان با تفکر و اندیشه انسان قابل مقایسه نیست . هر چه وجود دارد ، اراده دارد .

س 6 : آیا انسان هنگام فکر کردن با قاعده و قانون فکر می کند یا بدون قاعده و قانون ، توضیح دهید ؟

ج 6 : حقیقت آن است که داستان تفکر با خود انسان آغاز می شود و واقعیت وجودی ما انسانها آمیخته ای از روح و جسم است . و هر کدام از این روح و جسم بر اساس قوانینی فعالیت می کنند ولی به هر حال هدف دار و قانونمند هستند . بعد ادراکی روح را ذهن گویند که روح فعالیتهای مختلفی دارد که تفکر مهم ترین فعالیت روح است و منطق ، قواعد حاکم بر دنیای تفکر انسان است .

س 7 : نقش منطق در اساس اندیشیدن انسان چیست ؟

ج 7 : اساس اندیشیدن انسان ارادی نیست و انسان موجودی متفکر افریده شده است . اما نقش دانش منطق بهره برداری بهتر از این فرایند طبیعی است . پس دانش و آگاهی ما تنها می تواند به استفاده بهتر از اندیشه منجر گردد.

س 8 : نقش علم منطق در فعالیت ذهن انسان چیست ؟

ج 8 : تحت هر شرایطی ذهن با اندیشه کردن زنده است و کاری جز تفکر ندارد ، این تفکر ضوابطی دارد که ذهن ، به طور طبیعی آن را رعایت می کند . کشف این ضوابط و نشان دادن روش کارکرد آنها و اینکه چه عواملی باعث سرعت بخشیدن و بهبود کار و چه چیزهایی باعث کندی و نارسایی تفکر می شود به علم منطق مربوط است .

س 9 : علم منطق چگونه دانشی است ؟

ج 9 : منطق ، دانشی است که طرز کار ذهن را در عمل تفکر تشریح می کند تا انسان با آگاهی از طرز کار ذهن ، بهتر از آن استفاده نماید . به عبارت دیگر ، علمی تأسیسی نیست و فقط طرز کار و قانونمندی ذهن را بیان می کند و آن را از خطا باز می دارد و در درست اندیشیدن یاری می نماید . پس علم منطق ، کمک به فعالیت ذهن منطقی است و خود منطق : طرز کار ذهن را گویند .

س 10 : نقش ارسطو در تدوین علم منطق چیست ؟

ج 10 : منطق از ذات انسان سرچشمه می گیرد و هیچ کس ابداع کننده‌ی آن نیست .

ارسطو با دقت نظر و تیزبینی علم منطق را تدوین کرد بنابراین وی ابداع کننده‌ی منطق نیست بلکه وی طرز کار خدادادی ذهن را کشف کرد و مدوّن نمود . پس ارسطو کاشف قوانین منطق است نه طراحی کننده‌ی آن . و هر کس این قوانین را بهتر بشناسد کمتر به اشتباه می افتد .